ค้นหาที่มาของวัตถุจัดแสดง รัตนะทั้งเจ็ดของหลวงพ่อวัดปากน้ำ

ในการจัดทำทะเบียนโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ สิ่งของจัดแสดง หากสิ่งของเดิมนั้นมีประวัติที่มาที่ไปชัดเจนก็สามารถระบุและลงบันทึกได้ว่า เป็นสิ่งของประเภทใด ใครคือเจ้าของ สร้างเมื่อปีไหน วัสดุอะไร มีไว้เพื่ออะไร เป็นต้น แต่หากสิ่งของนั้นมาโดดๆ โดยไม่มีสิ่งระบุให้สืบค้นว่า นี้คืออะไร เบื้องต้นก็คงทำได้เพียงบันทึกรูปพรรณภายนอกเท่าที่จะสืบค้นได้เช่น รูปทรง สี วัสดุ ขนาด อาจจะมีทราบแหล่งผลิตได้บ้าง เช่นเครื่องปั้นดินเผาที่มีตราประทับไว้ หลังจากนั้นจึงจะมาสืบค้นจากบริบทแวดล้อมสิ่งของนั้นอีกต่อหนึ่ง

หนึ่งในบรรดาสิ่งของที่เก็บรักษาไว้ของพิพิธภัณฑ์วัดปากน้ำ หรือมีชื่อเดิมว่า พิพิธภัณฑ์ ม.ส.จ. เดิมตั้งอยู่ที่ชั้นที่ 2 ของอาคารวิเศษธรรมกาย (สร้างเมื่อ พ.ศ.2523) มีของสำคัญๆ อยู่หลายชิ้น เก็บรักษาอยู่ในตู้ประดับมุกสองใบ ภายในเก็บรักษาบริขารของหลวงพ่อวัดปากน้ำ พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทฺสรมหาเถร)  บาตร จีวร สบง สังฆาฏิ สิ่งของเครื่องใช้ ชุดน้ำชา หมอน ผ้าห่ม ฯลฯ แต่มีสิ่งของอยู่จำนวนหนึ่ง นั่นคือ ก้อนหินแม่น้ำ สิงโตหิน รูปสลักหินรูปสตรี รูปสลักรูปสัตว์สี่เท้าละม้ายคลายสิงโตจีน รูปกวางหมอบโลหะ รูปหนุมานโลหะ(ชิ้นใหญ่)  หินแกะรูปช้าง และหินแกะรูปม้า  ในความเข้าใจแรก เข้าใจว่าน่าจะเป็นสิ่งของบูชาหรือของประดับของหลวงพ่อ (หลวงพ่อวัดปากน้ำ : ในที่นี้จะเรียกหลวงพ่อ เนื่องจากความไม่เข้าใจลึกซึ้งในบริบทของวิชาธรรมกายซึ่งเป็นแนวทางการสอยสมาธิของหลวงพ่อ จึงนิยามเพียงตื้นๆ เพื่อให้ทีมงานและผู้ทำทะเบียนเข้าใจบริบทสิ่งของนั้นๆก่อน

ต่อมาเมื่อค้นคว้าเพื่อทำหนังสือคู่มือนำชม ได้ค้นพบข้อความบางตอนจากคำสอนของหลวงพ่อ ในคติเรื่องสมบัติจักรพรรดิ คือคตินิยมแนวคิดในทางพุทธศาสนาและประวัติศาสตร์การเมืองแบบจารีต ที่เชื่อมโยงความยิ่งใหญ่ของพระเจ้าจักรพรรดิเข้ากับ "รัตนะ 7 ประการ" ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งบุญญาธิการ ทรัพย์สมบัติที่ใช้หล่อเลี้ยงผู้คน และอำนาจในการปกครองโดยธรรม ตามคติโบราณนั้น พระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงธรรมจะบังเกิดพร้อมกับสมบัติคู่บุญ 7 ประการ ได้แก่

·         จักรแก้ว: อาวุธวิเศษและพาหนะคู่บารมีที่นำเสด็จไปได้ทุกที่ แสดงถึงอำนาจในการแผ่พระราชอาณาเขต

·         ช้างแก้ว: พาหนะคู่ใจที่สง่างาม แสดงถึงความมั่นคงของแผ่นดิน

·         ม้าแก้ว: ม้าวิเศษที่สามารถพาเดินทางได้รอบโลกในเวลาอันรวดเร็ว

·         แก้วมณี: แก้วสารพัดนึกที่เปล่งแสงสว่างและความร่มเย็น

·         นางแก้ว: พระมเหสีคู่บุญที่เพียบพร้อมด้วยกิริยามารยาทและความดีงาม

·         คฤหบดีแก้ว: ขุนคลังแก้วหรือผู้ดูแลทรัพย์สมบัติของแผ่นดิน

·         ปริณายกแก้ว: ขุนพลแก้วหรือที่ปรึกษาคู่พระทัยที่คอยช่วยเหลือด้านการบริหารและการปกครอง

ซึ่งในแนวทางนี้หลวงพ่อวัดปากน้ำ ได้หยิบยกคติเรื่องสมบัติจักรพรรดิ มาเทศนาสาธุชน ท่านเน้นย้ำเสมอในเรื่องของการสั่งสมบุญบารมี การทำทาน การทำความเพียร ฝึกจิตสมาธิกรรมฐาน ทั้งหมดนี้จึงกลายเป็นแนวคิดสำคัญของวัดปากน้ำในเรื่องของการทำบุญ สะสมบุญ สะสมบารมีธรรม สืบต่อมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน และสามารถพบเห็นคตินี้ได้จากวัตถุมงคล สิ่งก่อสร้าง(หน้าบัน) ไทยธรรมถวายพระ(ตาลปัตร)

นั่นจึงทำให้กลับมาพิจารณาบริบทของสิ่งของทั้งหลายี่เราหาคำตอบนั่นคือทั้งหมดนั้นคืออุปมาดั่งเสมือนสมบัติจักรพรรดิหรือรัตนทั้งเจ็ดของหลวงพ่อวัดปากน้ำนั่นเอง

 กวางหมอบแทนจักรแก้ว เพราะรูปกวางหมอบคือสัญลักษณ์แทนธรรมจักร

ช้างหิน แทนช้างแก้ว

ม้าแก้ว

แก้วมณี ในที่นี้ใช้สิงโตจีนเพราะสิงโตจะคาบลูกแก้วหรือเล่นลูกแก้ว

นางแก้ว คือรูปสตรีจีน

คฤหบดีแก้ว หรือขุนคลังแก้วในที่นี้คือตัวปี่เซี้ย

ปรินายกแก้ว หรือขุนพลแก้ว ในที่นี้คือหนุมานหรือกระบี่นั่นเอง

ทั้งหมดนี้แทนสมบัติจักรพรรดิของหลวงพ่อวัดปากน้ำนั่นเอง